Waarom je wél vrijwilligerswerk moet gaan doen (en niet omdat je de wereld wilt redden!)

Soms schaam ik mij een beetje als ik zeg dat ik vrijwilligerswerk heb gedaan. Mensen kunnen dan meteen zo kritisch kijken en vragen wat ik daar dan gedaan heb. ‘Hoe heb je daar geholpen dan? Wat kan jij daar nou veranderen?’ Ja, daar heb ik dan ook niet echt een antwoord op…

Ook krijg ik dikwijls een tegenovergestelde reactie. Zo was ik laatst met een vriendin die ik van vrijwilligerswerk ken op een feestje. We stelden ons voor aan een vrouw en vertelden lacherig dat we elkaar kenden van boven een gat poepen in ons kloffie in Oeganda en hoe grappig het was om elkaar hier nu fancy aangekleed samen te zien staan. Wat een wereld van verschil! Ze vroeg wat we hadden gedaan en wij vertelden over het vrijwilligerswerk dat we hadden gedaan. Oh, die vrouw had helemaal haar moment: ze vertelde hoe geweldig ze het vond dat wij dat gedaan hadden. Dat ze ons écht nodig hadden daar en dat we écht het verschil hadden gemaakt. Ze was zo blij met mensen zoals ons.

En zo schiet het woord ‘vrijwilligerswerk’ bij iedereen in een ander keelgat. De één vindt het geweldig en de ander is vooral sceptisch. Iedereen lijkt een mening te hebben.

Vandaag vertel ik je waarom ik vrijwilligerswerk heb gedaan en waarom ik denk dat veel meer mensen dit zouden moeten toen. En nee, het is níet om de wereld te redden!

 

Ik zie vrijwilligerswerk als een culturele uitwisseling

In Nederland was ik gefascineerd geraakt door de Oegandese cultuur. Ik had dansles van een Oegandese man en was gek op het dansen en de verhalen die hij erbij vertelde. Ik wilde naar Oeganda toe om de cultuur te leren kennen en dacht dat ik dat op een luxe safari trip niet zou gaan ontdekken. Daarnaast waren mijn ouders behoorlijk angstig over het feit dat ik naar zo’n ver en armoedig land zou gaan. Door met een organisatie vrijwilligerswerk te gaan doen kon tenminste mijn moeder deze reis nog een beetje behappen (sorry mam en pap!). En zo stapte ik drie jaar geleden op het vliegtuig en kon ik mij laten onderdompelen in de Oegandese cultuur. Ik heb zoveel gezien en meegemaakt en ben heel blij dat ik de keuze heb gemaakt om vrijwilligerswerk te gaan doen!

 

Vrijwilligerswerk Oeganda
Vrijwilligerswerk: helpen met houtskool maken in Oeganda

 

Door vrijwilligerswerk te gaan doen heb ik mij thuis kunnen voelen in een land dat zo ver afstaat van mijn eigen leventje hier in Nederland.

Ik heb drie maanden boven een gat gepoept en daar geen moeite mee gehad. Ik heb geleerd dat ik het eten in Nederland heel erg waardeer. Ik heb de meest prachtige natuur gezien, van rode zandpaadjes omringd door groene bomen tot prachtige savannegebieden en regenwouden. Ik heb de complete dierentuinbevolking in het echt mogen zien. Ik heb gedanst, gelachen en mij elke dag weer verbaasd over dingen die hier anders gaan. Ik ben in de meest afgelegen dorpjes geweest en heb mensen ontmoet die nog nooit een blank iemand hadden gezien.

 

Tijdens reizen zorgen de mensen in een land voor de meest waardevolle herinneringen.

Ik heb zoveel locals leren kennen op een manier dat ik nooit zou hebben gedaan als ik had gebackpackt door het land. Ik woonde in een dorp, tussen de locals in en leefde mee in het ritme van de dag. Ik heb vele gesprekken kunnen houden over het dagelijkse leven maar ook heel veel inzichten gekregen in hoe het land is opgebouwd en hoe de cultuur werkt.

Zo had ik een gesprek met Mike over vriendschappen. Ik vind het heel erg belangrijk dat mensen eerlijk tegen mij zijn en denk dat een groot deel van de Nederlandse bevolking eerlijkheid en directheid kan waarderen. Mike had echter een andere mening: ‘a man who is honest, has no respect for her feelings,’ vertelde hij mij. Eerlijkheid was voor hem minder belangrijk dan de relatie die hij heeft. Je kan beter een leugentje voor eigen bestwil vertellen, dan dat je iemand de waarheid vertelt en zo misschien vriendschappen  verliest. Dit is een voorbeeldje die voor mij voor veel meer begrip voor de Oegandese cultuur heeft gezorgd en hoe de mensen zich naar mij verhouden. Ze zullen niet snel tegen toeristen zeggen dat ze er toch echt wel een beetje ongepast uit zien met hun blote benen. Door vrijwilligerswerk te gaan doen heb je dat soort dingen meer door omdat je meer onder de lokale bevolking zit.

 

Vrijwilligerswerk Cambodja
Vrijwilligerswerk: rijst planten in Cambodja

 

 

Door vrijwilligerswerk te doen leef je zo intens mee met de mensen waardoor je een veel groter begrip krijgt over de situatie.

Iedereen kent wel die stereotype beelden van arme kinderen met vliegen op hun mond en bolle buikjes. Ja, ook ik heb die gezien. Maar daarnaast heb ik, doordat ik vrijwilligerswerk heb gedaan, ook de lacht en de levenskracht achter de armoede gezien. Als ik zou gaan backpacken zou ik enkel de armoede op straat zien en daar waarschijnlijk met een boog omheen proberen te lopen. Of ik zou die armoede helemaal niet zien omdat ik alleen maar in toeristische gebieden kom. Door het vrijwilligerswerk heb ik meer heftige dingen gezien dan wanneer ik zou gaan backpacken. Immers, als ik zou gaan backpacken zou ik bijvoorbeeld de sloppenwijken ontwijken omdat ik bang zou zijn dat mij daar iets zou kunnen overkomen. Door vrijwilligerswerk te doen ben ik wel in de sloppenwijk geweest en heb ik inderdaad de armoede en uitzichtloosheid van zo’n plek gezien. Maar door de mensen daar te leren kennen heb ik juist ook de kracht en de hoop gezien en heb ik veel personen leren kennen die wél een succesvol bestaan hebben weten op te bouwen.

 

Door vrijwilligerswerk wordt je kennis over een land echt véél breder.

Met name omdat je langer op één plek blijft dan met bijvoorbeeld backpacken en je hierdoor echt contact maakt met de bewoners van het land. Daarnaast maak je met andere mensen contact. Tijdens het backpacken is het contact vooral met de je buschauffeur, het vrouwtje dat je tomaten verkoopt op de markt en de barman in je hostel. Door vrijwilligerswerk te doen maak je contact met alle lagen van de bevolking.

 

Vrijwilligerswerk Malawi
Een varken bereiden in Malawi

 

Als je wel bij wilt dragen aan een betere wereld, hou dan het volgende in gedachte:

Je bent altijd een steentje in een groter bouwproces. Jouw aanwezigheid heeft zeker invloed op het project waar je bent. Alleen als je vaak maar een maand of misschien drie maanden gaat, dan zal je die verschillen vaak niet echt zien. Misschien is er in jouw periode iets gebouwd waar je je concreet aan kan vasthouden wat er veranderd is. Maar denk vooral aan de kleine dingen die je hebt gebracht: de mensen die jou ontmoeten krijgen weer een bredere kijk op de wereld. Een aantal personen hebben weer extra goed hun Engels kunnen oefenen. Jouw ideeën hebben hun weer aan het denken gezet, et cetera. Grotere veranderingen komen altijd pas op termijn.

Ik kan mij nog goed herinneren dat ik op een project was in Malawi en dat er een meisje langskwam die daar drie jaar eerder was geweest: ‘WOW, er is hier zoveel veranderd, het is zoveel groter geworden!’ In drie jaar tijd is dat project van een kleine club om jongeren weer naar school te krijgen uitgegroeid tot een enorm project wat de hele community bereikte. Er waren scholen gebouwd, leerkrachten opgeleid, ouderen begeleid en weet ik wel niet wat. Zonder de financiële middelen van de vrijwilligers had dit project nooit op dit tempo kunnen groeien. Maar ook zonder de kennis van de vrijwilligers was er nooit in zo’n korte tijd aandacht geweest voor bijvoorbeeld de kinderen met een beperking in de community. Er was zelfs een ‘special-needs class’ opgericht. Iets wat heel bijzonder is in een land als Malawi, waar fysieke en emotionele beperkingen vaak nog niet goed begrepen worden.

 

Vrijwilligerswerk Oeganda
Kippen inenten in Oeganda

 

Door vrijwilligerswerk meer als culturele uitwisseling te zien kan je als vrijwilliger beter accepteren dat daar zijn al meer dan genoeg is en je geen wonderen hoeft te verrichten om een succesvolle tijd te hebben.

De mensen thuis denken misschien dat jij wonderen loopt te verrichten, in werkelijkheid zit je het grootste gedeelte van de tijd op een taxi te wachten. Maar juist die momenten kan je gebruiken om te praten. Jij neemt bergen met kennis over het land mee naar huis en zal zien dat je als persoon waarschijnlijk heel erg gegroeid bent. Daarnaast kan je ook bergen met kennis achterlaten daar en dan is het aan de lokale bevolking zelf wat ze daar mee doen. In het bovenstaande voorbeeld heeft er dus wel degelijk een verandering plaatsgevonden omdat er een special needs class is gekomen. Maar als dit niet was gebeurd, dan was dat ook prima geweest. Want het is altijd de keuze van de lokale bevolking wat ze binnen hun eigen cultuur met de kennis doen.

Vrijwilligerswerk is verslavend.

Toen ik terugkwam uit Oeganda moest ik echt weer heel erg wennen aan Nederland. Ik had zo’n ander leven geleid, miste de simpelheid en de mensen om mij heen. Toen ik een jaar later door Cambodja en Thailand ging backpacken heb ik echt een toptijd gehad, maar miste ik toch een beetje de connectie die ik wel had gemaakt in Oeganda. Backpacken van plek naar plek is toch echt anders dan voor een langere tijd op één plek dingen ervaren. En zo stapte ik een jaar later weer op het vliegtuig, ditmaal naar Malawi. Vier weken vrijwilligerswerk en drie weken rondreizen. Beiden onderdelen van de reis waren geweldig, maar juist de combinatie versterkte de ervaring van allebei!

 

Vrijwilligerswerk Oeganda
Eten maken voor de straatkinderen in Oeganda

 

Nu ben ik benieuwd:

Heb jij wel eens vrijwilligerswerk gedaan? En wat was jouw ervaring? Of heb je het nog niet gedaan maar wil je het wel graag doen?

 

Leuk? Volg mij op Facebook voor meer updates!

Meer lezen over vrijwilligerswerk:

Wil jij vrijwilligerswerk doen? Dit zijn de 20 meest transparante organisaties!

Waarom vrijwilligerswerk met kwetsbare kinderen wél kan!

Waarom je voor vrijwilligerswerk betaalt: de waarheid aan het licht

Waarom je nu je angsten over ontwikkelingslanden moet loslaten

 

Social Check-in!
FACEBOOK
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE
YOUTUBE

4 Comment

  1. […]  Waarom je wél vrijwilligerswerk moet gaan doen (en niet om de wereld te redden). […]

  2. […] Waarom je wél vrijwilligerswerk moet gaan doen (en niet om de wereld te redden!) […]

  3. […] Lees hier meer over vrijwilligerswerk: Waarom je wél vrijwilligerswerk moet gaan doen (en niet om de wereld te redden!) […]

  4. […] schreef ik al een artikel over waarom je wel vrijwilligerswerk moet doen (en niet om de wereld te redden) waarin ik ook beschreef dat ik vrijwilligerswerk meer als een culturele uitwisseling zie. Toen ik […]

Geef een reactie