“Ik denk nog dagelijks terug aan deze deugnietjes” | Straatkinderen in Oeganda

Drie jaar geleden was ik in Oeganda. Drie jaar geleden alweer. Man, wat vliegt de tijd. Oeganda was mijn eerste reis buiten Europa en meteen werd ik voor drie maanden compleet in een andere wereld gekukeld. Het vrijwilligerswerk wat ik deed heeft er echter voor gezorgd dat ik mij thuis kon voelen in een land dat zo ver van mij af staat. In een periode waar ik twijfelde over wat ik wilde doen (studiecrisis, wie heeft er geen last van gehad?!), vond ik iets wat ik héél interessant vond. Straatkinderen. Klinkt gek en dat vond ik zelf ook.

Na een maand Oeganda kwam ik in aanraking met straatkinderen, en hoewel ik het super spannend vond aan het begin, hebben ze mijn hart weten te stelen. Omdat ik nog steeds dagelijks terugdenk aan deze deugnietjes, wil ik graag hun verhaal met jullie delen. Waarom? Niet om zielig te doen. Of om aandacht te trekken. Nee. Maar wél omdat deze jongens mij zo geraakt hebben. Niet alleen omdat het leven voor hun zo oneerlijk is, maar júist omdat ze zo krachtig in het leven staan. Daar kan ik elke dag nog wat van leren. Ik ben benieuwd wat je er van vindt!

P.S. De namen van de kinderen zijn geanonimiseerd, want ook zij hebben recht op privacy, toch? Daarnaast kun je de foto’s die je in dit artikel ziet ook niet koppelen aan de personen waar ik het over heb.

Straatkinderen zonlicht

Mijn eerste indrukken van de sloppenwijk in Oeganda

Ik kan me nog goed herinneren wanneer ik Richard en Joseph voor het eerst zag. Het was op mijn derde dag in Nyendo, mijn nieuwe woonplek na een maand in Masaka gewoond te hebben. Van leven in een rustig dorpje, naar leven in een sloppenwijk. Change. Big time.

Met de nieuwe vrijwilligers uit Nederland gaan we met twee locals op stap, Nyendo in. Het vrijwilligersproject FOHO waar ik werk en ons huisje liggen net op de rand van Nyendo. Maar hoe verder je vanaf ons huisje naar achter door loopt, dieper de stad in, hoe slechter de buurt wordt. Ik had net een maand rondom Masaka gewoond, waar ik helemaal gewend was aan het Oegandese straatleven en het heerlijk vond om er rond te lopen en praatjes te maken met de mensen in de winkeltjes. Mensen zijn er open en vriendelijk. In Nyendo voel ik me een stuk minder op m’n gemak. De mensen staren je na, maar op een vreemde manier. Het is er druk. Veel mensen, weinig actie. De werkloosheid is erg hoog en er is geen geld voor school. Mannen zijn maar gewoon te ‘zijn’ en hangen rondom biljarttafels waar ze wat geld proberen te verdienen of ze spelen op de grond een Oegandese vorm van het kaartspel pesten en proberen hiermee hun zakken bij te vullen. De radio staat altijd aan en er komt opzwepende muziek uit. Vrouwen koken voor hun kleine grijze, onbeschilderde huisje op wat houtskool op de grond matoke voor het hele gezin en als je geluk hebt krijg je er wat groundnutsauce bij. Matoke is het nationale gerecht: gestoomde, geprakte groene bananen. Het smaakt een beetje naar smaakloze aardappelpuree. Maar met wat groundnutsauce, een soort dunne pindasaus, is het best lekker. Af en toe komt de geur van verbrand plastic over de geur van afval heen als de enorme open ‘prullenbakken’ worden aangestoken als idee van recycling. Van dit verbrande afval kan vervolgens weer houtskool worden gemaakt. Er hangen grote doeken aan de waslijnen waar ik me een weg tussen probeer te banen en er rennen wat verdwaalde, losse kippen en honden rond. Zo groen als Oeganda is, zo grijs is het hier. Oftewel, we zijn weer terug in de sloppenwijk.

De markt in de sloppenwijk in Oeganda

Op de markt van Nyendo werken de meeste straatjongens. Ze helpen dingen dragen, verzamelen afval of helpen met het bereiden van eten. Er zijn nieuwe vrijwilligers die nog geen sprinkhanen hebben geproefd dus al snel stoppen we bij een ‘kraampje’ waar ze die verkopen. Op de grond zitten twee jongens. Rond de tien schat ik ze allebei. Ze zitten op de grond de sprinkhanen te pellen zodat ze vervolgens gefrituurd en verkocht kunnen worden. Eén jongen kijkt ons breed lachend aan, net een schattig aapje. Jospeh is zijn naam. De ander is kleiner en een stuk verlegener: Joseph. Beiden zien ze er ontzettend onverzorgd uit. Op hun hoofdjes is de modder helemaal aangekoekt, ze hebben vlooien, wonden en ze stinken. Jochies die al tijden op de straat leven. Eén van de locals vraagt of ze het leuk zouden vinden om die vrijdag bij ons op het project langs te komen en sinds die dag zijn ze er elke dag geweest, uitzonderingen daar gelaten als ze moesten werken.

De boze stiefmoeders in Oeganda

Het zijn twee hele lieve jongens, maar beiden met een eigen verhaal. Het verhaal van Joseph heeft me het gevoel gegeven dat sprookjes geïnspireerd zijn op de situatie in Oeganda waar veel kinderen mee te maken hebben.

Joseph woonde samen met zijn vader en stiefmoeder. Zijn vader werkte echter de hele dag dus dan bleef hij alleen achter met zijn stiefmoeder. Haar dagelijkse bezigheid was onder andere het huishouden doen. Dit deed ze met alle plezier, maar dan wilde ze geen last van Joseph hebben. Haar oplossing? Josephs voeten aan elkaar vastbinden en hem ophangen in de boom, op z’n kop. Net zolang tot ze klaar was, wat soms wel een uur, twee, misschien drie uur kon duren.

Toen ik dit hoorde schrok ik en moest ik vervolgens heel hard lachen. Hoe komt dit in iemands hoofd op?! Het klinkt echt belachelijk en in mijn ogen kon het niet waar zijn. Ik wist dat ouders hun kinderen hier sloegen, tot het harde aan toe. Dat ze hard moeten werken op het land net zo lang tot ze er bij neervallen. Maar dit? Dit heb ik nog nooit gehoord en ik kon er gewoon echt niet bij. Dat mens is gestoord.

In mijn tijd in Oeganda heb ik echter zoveel verhalen gehoord dat mijn conclusie is geworden dat de stiefmoeder in dit land net zoals de boze stiefmoeder uit de sprookjes is. In veel gevallen is de stiefmoeder de reden dat de jongens weglopen van huis omdat ze door haar mishandeld worden. Deze stiefmoeders willen de ‘oude’ kinderen van haar nieuwe man niet dus bedenkt ze de meest bizarre manieren om hun het huis uit te werken.

straatkinderen Oeganda

Richard en Joseph bij het project FOHO

Nu zijn we ander halve maand verder en huppelen ze vrolijk rond op FOHO. FOHO is een dagopvang voor straatkinderen en wordt gerund door de gepassioneerde Mukasa. Ze wassen zichzelf en hun kleren, zijn weer schoon en houden aandacht bij de Engelse lessen waar vooral Richard heel veel moeite mee heeft gehad omdat hij het maar tot groep 1 heeft geschopt. Vol trots laat hij dan ook zijn schriftje zien als hij de juiste Engelse woorden voor het voedsel dat ze op de markt hebben verkocht heeft gevonden. Of als hij simpele rekensommetjes heeft opgelost waarmee hij kan uitrekenen wat zijn klanten hem moeten betalen. Ik heb Richard leren touwtje springen, wat hij helemaal geweldig vindt en Joseph vindt het leuk om met een bal te spelen. Ook memory is een favoriet.

Elke dag raken ze een beetje meer gewend en leren ze weer nieuwe dingen, waardoor wij, maar ook zij aan het eind van de dag met een voldaan gevoel weer naar huis gaan. Of nouja, wij naar ons huis en zij terug de straat op. Maar in ieder geval met een goede lunch op de maag en een klein beetje meer kennis over de wereld en na even weer kind gevoeld te hebben na de vele spelletjes die we met ze spelen.

Richard, een paar weken later

Als ik een paar weken later weer over de markt loop waar ik de eerste keer Richard en Joseph was tegengekomen, loop ik, hoe toevallig, weer tegen Richard op. Maar deze keer is het een hele andere verschijning dan de eerste keer dat ik hem zag. Hij is mooi schoon, geen vlooien, geen modderkorsten. Hij heeft schone kleren aan en een paar duizend shilling, ongeveer twee euro, op zak. Hij is vrolijk en ik krijg een dikke knuffel en we wisselen een paar woorden in het Engels. Hij is blij dat hij vandaag werk heeft want zo kan hij wat geld sparen voor het weekend als hij niet bij FOHO kan eten. Ik vind het heel erg leuk om hem tegen te komen en te zien hoe een maand en een beetje zorg en iemand die naar hem omkijkt hem zó positief kan veranderen.

Toen ik de volgende dag Richard weer tegenkwam op de markt (huppelend in een roze vest en een kort blauw broekje wat meer op een rokje leek) heb ik hem gesponsord en een ei van hem gekocht en vervolgens met hem gedeeld. Hij glunderde helemaal.

De kledingmarkt in Nyendo

Vervolgens heb ik mezelf getrakteerd op een nieuwe garderobe. Voor 30 cent kan je hier kledingstukken kopen wat uit de rest van de wereld is opgestuurd en waar in veel gevallen de kaartjes nog aan hangen. Deze markt is  drukker en heeft meer aanbod dan de h&m uitverkoop maar het duurste merk zoeken tussen alle aftandse kleding is een erg leuke bezigheid. De straatjongens lopen ook in deze kleding en het is altijd weer grappig wat ze aan hebben. De één kwam laatst in een knalroze playboy shirt aanzetten. De ander heeft een groen naveltruitje aan en Joseph had laatst een gestreepte golfbroek aan. Prachtige jongens zijn het die de Europese fashion goed recht aan doen!

Vrijwilligerswerk met kwetsbare kinderen

Lieve jongens…

Ik gun ze alle liefde in de wereld en ik denk nog steeds elke dag aan ze. Ik hoop dat er een mooie toekomst op hun staat te wachten waarin zij niet meer op straat hoeven te zwerven. Ergens een plek kunnen vinden wat ze een echt thuis kunnen noemen. Naar school kunnen gaan en zo een baan krijgen die ze leuk vinden. Dat ze opgroeien met al het geluk van de wereld. Lieve  Richard, Joseph en alle andere straatjongens die ik heb leren kennen: ik heb zóveel respect voor jullie positieve houding in het leven. Ik zou niet weten met wat voor gezicht ik er bij zou lopen als ik in jullie schoenen zou staan.

Wil je weten hoe ontzettend positief deze jongens zijn? Lees dan dit artikel: Een klein beetje zonlicht op de vroege morgen. Echt, je gaat perplex staan van de krachtige houding van deze jonge mannen!

Ik ben benieuwd wat je van dit verhaal vond. Laat je het me weten in de reacties?

Meer lezen?

Een klein beetje zonlicht op de vroege morgen

Dit is dé reden waarom ik van Oeganda hou!

Deze 9-jarige Afrikaanse straatverkoper weet meer over gelukkig zijn dan jij!

 

Social Check-in!
FACEBOOK
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE
YOUTUBE

Geef een reactie