Als witte tussen de zwarten | Albino’s in Malawi

Als blank persoon (azungu) val je behoorlijk op tussen de akudo’s (locals) in Malawi. Vaak word je nageroepen, iedereen wil weten hoe het met je gaat, waar je vandaan komt en waar je heen gaat. Word je echter met een blank huidje geboren in Malawi, dan word je stukken minder gewaardeerd dan als dat blanke huidje van buiten af komt. De albino’s worden hier behoorlijk anders behandeld dan in bijvoorbeeld Nederland. 

Ik zit in de taxi met Austin, mijn favoriete taxichauffeur. Hij heeft altijd keihard Justin Bieber op staan en is daarnaast goedkoop in vergelijking tot anderen die graag nog wel eens azungu-price rekenen en de prijs daardoor verdrievoudigen. We zitten te wachten in het dorpje Zomba in de auto op een man die met ons mee wilt lopen over het prachtige Zomba-plateau. Tien is natuurlijk nooit tien uur en zodoende zitten we nu al een halfuur in de auto te wachten. Afrika heeft mij geleerd om van elk moment te genieten en zo neem ik de gebeurtenissen rondom de auto in mij op.

afrika malawi albino markt

We staan aan de zijkant van de weg geparkeerd, links van mij is een dorp en rechts van mij is de lokale markt. Mensen steken de straat over en dragen spullen op hun hoofd naar de markt. Mensen keren met zwarte plastic tasjes vol met maïsmeel en fruit terug, passeren onze auto en verdwijnen weer in het dorp. Het lijkt wel een mierenkolonie: op het eerste gezicht ongeorganiseerd, maar als je beter oplet zie je dat iedereen een duidelijke rol heeft in deze marktchaos en via vaste patronen zijn standaard riedeltje uitvoert.

Tussen de donkere koppies zie ik plotseling een man met een blanke huid langslopen. Het verbaast mij omdat er hier weinig tot geen toeristen rondlopen. Voor een toerist is hier immers niks te zoeken: geen lekkere restaurants of wereldwonderen, geen comfort of excentriek natuurschoon. Toch valt deze man op in de drukte vanwege zijn lange gestalte en lichte huid. Wanneer hij dichterbij komt en langs de auto loopt zie ik dat het geen buitenlandse toerist is. Zijn gelaatstrekken in zijn gezicht verraden zijn achtergrond: een bredere neus en vollere lippen vertelt mij dat dit geen Europeaan of Amerikaan is: dit is een Malawiaan. Een albino.

De man heeft zich goed beschermd tegen te zon. Met een muts en lange kleren baant hij zich een weg door de vele mensen die marktgoederen aan het verslepen zijn. Ook hij heeft een zwart plastic tasje gevuld met eten in zijn hand. Wanneer hij nog dichterbij komt en langs onze auto loopt, zie ik dat hij zich nog steeds niet genoeg tegen de zon heeft beschermd. De rode en droge vlekken op zijn huid zijn een direct gevolg van te veel blootstelling aan de zon voor zijn lichte huid.

Austin begint te vertellen over de vreemde gebruiken rondom albino’s in Malawi.

“In Malawi zie je zo nu en dan wel albino’s rondlopen, echter komt het niet vaak voor dat ze zo vrij kunnen rondlopen. In buurland Tanzania zijn albino’s namelijk veel geld waard en Malawianen verkopen ze dan ook graag. Voor zo’n 1 à 2 miljoen kwacha, omgerekend zo’n 2 à 4 duizend euro, kan je een Malawiaanse albino in Tanzania verkopen.”

Nou met een gemiddeld maandloon van 30 euro per maand, en dan spreek je nog van geluk want dan heb je een maandloon, is die paar duizend euro natuurlijk echt een fortuin. “Maar hoe verkoop je dan albino’s aan Tanzania?” vraag ik.

“Dood,” antwoordt Austin. “De albino’s worden dood doorverkocht. Ze worden in eigen land vermoord, dood over de grens meegenomen en aan de Tanzanianen meegegeven.”

“Waarom?”

“Omdat ze ze dan aan de haaien kunnen voeren.”

“Waarom moeten dode albino’s uit Malawi dan aan Tanzaniaanse haaien worden gevoerd?”

“Om dichter bij God te komen.”

Volgen jullie ‘m nog?

Een aantal mensen hebben besloten dat wanneer er haaien worden gevangen en je ze open snijdt, je dichter bij God komt. Hoewel dat op zich al een discutabele conclusie is, hebben ze besloten dat dode stukken albino vlees het ideale lokmiddel is om deze haaien te vangen. De logica is hier ver te zoeken volgens mijn eigen westers hersentjes. Gelukkig is Austin het met mij eens en vindt hij het ook maar gekkigheid en gelooft hij niet in die onzin. Maar helaas gaat de jacht op deze albino handelaars nog niet helemaal volgens plan, vindt hij.

“Hoewel de politie druk bezig is om deze albino moordenaars achter slot en grendel te krijgen” gaat Austin verder, “zijn er altijd een aantal slimmeriken die de dans weten te ontspringen. Zo had iemand laatst zijn eigen albino kind verkocht voor 1.000 euro. Toen hij vervolgens voor de rechter werd gesleept vroeg hij nonchalant of ze het bonnetje hadden als bewijs. De rechter stond met een mond vol tanden en kon inderdaad de verkoop van het kind niet bewijzen. De man ging vrijuit.”

Mijn mond valt open en er komt zelfs een lachje uit. Ik ben weer eens verbaasd over hoe het rechtssysteem in een ander land kan werken. Austin vertelt verder.

“En zo had iemand anders hier in het dorp laatst iemand ingehuurd om het albino vriendje van zijn kind te vermoorden. Het verhaal vertelt dat tijdens het logeerpartijtje van het kindje en zijn albino vriendje, de kinderen ‘s nachts stiekem van kamer zijn gewisseld. De ingehuurde moordenaars liepen naar de aangewezen kamer toe en hebben toen het kind van de opdrachtgever vermoord in plaats van het albino kindje…”

Na dit vreemde verhaal komt onze gids voor een rondje Zomba Plateau de taxi ingestapt en vervolgen we de dag alsof dit verhaal niet vertelt is. Vreemd

albino malawi afrika

Als ik een week later in een ander klein dorp kom en daar een albino kind zie spelen tussen zijn donkere leeftijdsgenootjes, huiver ik meteen. Ik wil niet weten wat de toekomst van dit kind is. Richard, de man die mij dit dorp laat zien, ziet het aan mijn blik. Hij weet gelukkig meteen mijn angst weg te nemen en vertelt dat er alles op alles wordt gezet om in dit dorp dit albino kind wél een kans te geven. Ze organiseren vele spelactiviteiten zodat het kind ook integreert met zijn leeftijdsgenootjes. Richard vertelt mij dat ze veel aan voorlichting doen waarin ze duidelijk maken dat albino’s helemaal niet duivels slecht zijn, maar dat de handel die er mee wordt gedaan dat wel is.

In de rest van mijn periode daar zie ik opvallend veel albino’s rondlopen, gewoon door de dorpen, op straat, in winkels en in de bergen. Ik heb het gevoel dat ik er meer zie dan dat ik in mijn hele leven daarvoor heb gezien. Tja, dat gebeurt er als je je ergens op focust: je ziet het ineens overal.

Terug in Nederland vertel ik het verhaal. Collega Joanna van Stichting Muses vertelt vervolgens haar verhaal: zij heeft een maand meegeholpen op een project voor albino’s in Tanzania. Op een avond was ze met haar collega’s wat drinken in een bar in Tanzania en zagen ze in een videoclip ook albino’s langskomen. Springend stonden ze op de tafel. De eerste stap naar gelijkheid is daar gemaakt 🙂 .

Wat is jouw gekste verhaal over lokale gebruiken die je op reis hebt gehoord?

Meer lezen over Malawi:

 

Social Check-in!
FACEBOOK
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE
YOUTUBE

Geef een reactie